Włoszczowski Portal Informacyjno-Medialny

Błąd
  • JUser::_load: Nie można załadować danych użytkownika o ID: 59

Do Włoszczowy czy Włoszczowej?

Witamy we Włoszczowie! …. A może raczej we Włoszczowej?

 – o poprawnej odmianie nazwy naszego miasta.

Dla wszystkich mieszkańców Włoszczowy i okolic jest rzeczą pewną, że poprawna forma odmiany nazwy miejscowej Włoszczowa brzmi - we Włoszczowie i dziwią się bezmiernie tym, którzy „nie znając języka polskiego” mówią i piszą do Włoszczowej czy we Włoszczowej. Jednak nie dla wszystkich jest to aż tak oczywiste:

Całą sprawa zaczęła się od budowy słynnego peronu Włoszczowa - Północ. Nasza miejscowość, rzadko niepokojona przez media, stała się wielką atrakcją. Radio, prasa, telewizja, internet – wszędzie można było usłyszeć, przeczytać czy wreszcie obejrzeć jakiś materiał o Włoszczowe, a jeszcze częściej o Włoszczowej.

Jedni dziennikarze mówili o Włoszczowe a inni o Włoszczowej… Czy to dwie różne miejscowości?

Na forach internetowych rozpoczęły się burzliwe dyskusje na tematy poprawnościowe, często dochodziło nawet do wymiany słów powszechnie uznawanych za wulgarne. Pod krótkim tekstem na  temat peronu  zamieszczonym w jednym z popularnych serwisów, pojawiło się kilkadziesiąt komentarzy dotyczących kwestii: Włoszczowa czy Włoszczowej. Lawinę wypowiedzi wywołuje niejaki eliks, który oskarża korektę wydawnictwa o nieudolność i pisze:

eliks 17.10.09, 11:20

jak zwykle brawa na stojąco dla nieistniejącej korekty tych tekstów.

przecież macie zdjęcie peronu - Włoszczowa! czyli we Włoszczowej.

gdyby było Włoszczowo, wtedy we Włoszczowie!

Wielu przyznało mu rację, jednak większość broniła opcji we Włoszczowe, powołując się na różnego rodzaju źródła i autorytety, z prof. Janem Miodkiem na czele.

Niemniej jednak argumenty wysunięte przez eliksa nie były bezpodstawne, ponieważ forma miejscownika we Włoszczowie w pierwszej kolejności przywodzi na myśl nazwy  Włoszczowo czy Włoszczów – a to za sprawą końcówki przymiotnikowej, która przywołuje również przymiotnikową odmianę, czyli we Włoszczowej.

Jak więc zatem jest z tą Włoszczową?

Żeńskie nazwy miejscowe, które posiadają końcówkę fleksyjną –owa, -a, -na  mają budowę przymiotnikową. Wyrazy takie mogą odmieniać się tak jak przymiotniki lub jak  rzeczowniki.                                                                                                               

1.Według wzorca przymiotnikowego odmieniają się takie nazwy, które mają swoje odpowiedniki wśród przymiotników, a więc: Czarna (Czarnej), Sucha (Suchej), Kamienna (Kamiennej) itd.

2. Według wzorca rzeczownikowego odmieniają się natomiast takie nazwy, które historycznie są przymiotnikami, ale nie można przyporządkować im odpowiedników przymiotnikowych: Dąbrowa, Kudowa, Częstochowa. (Istnieją tu oczywiście wyjątki: Limanowa, Kolbuszowa, Istebna – odmieniają się przymiotnikowo)

           Jeśli więc chodzi o nazwę Włoszczowa – to tak jak wymienione wyżej jest z pochodzenia przymiotnikiem. Dokładniej nazwą dzierżawczą utworzoną od imienia niejakiego Włoszcza ( pierwotnie Włosta) przez dodanie przyrostka –owa. W języku polskim nie ma odpowiednika przymiotnikowego  nazwy Włoszczowa, czyli włoszczowy (-a, -e), dlatego normatywiści przypisali Włoszczowie odmianę rzeczownikową – do Włoszczowy, we Włoszczowie.

Zdaniem eksperta

 

Maciej Malinowski - mistrz ortografii polskiej, znany ze swych tekstów o poprawności językowej zamieszczanych na łamach „Angory” i w internecie, używając bardzo trafnych argumentów, mimo wszelkich wątpliwości stwierdza, że jedyną właściwą odmianą jest we Włoszczowie, do Włoszczowy itd. :

„ (…)  jeszcze Słownik poprawnej polszczyzny PWN (z 1973 r. i 1981 r.) pod redakcją Witolda Doroszewskiego, a także Poradnik językowy. Podręcznik dla pracowników prasy, radia i telewizji (z 1969 r.) Marii Kniagininowej i Walerego Pisarka podawały, iż należy mówić i pisać do Włoszczowej, we Włoszczowej.

 Dlaczego wycofano się z tego i obecnie uznaje się za poprawną (i jedyną) odmianę rzeczownikową?

      Niewątpliwie normatywiści od toponomastyki wzięli pod uwagę to, jak mówią ludzie mieszkający w tamtych okolicach. A mówią właśnie do Włoszczowy, we Włoszczowie (sprawdziłem). Dlatego w Wykazie urzędowych nazw miejscowości w Polsce (t. 1-3) z 1982 r., do którego to wykazu trzeba się bezwzględnie stosować, znalazła się informacja, że nazwa Włoszczowa odmienia się rzeczownikowo (tak jak Warszawa). Uwzględniono to później w nowych wydaniach słowników języka polskiego”. 

( źródło: http://obcyjezykpolski.strefa.pl/?md=archive&;id=263)          

Wielki słownik ortograficzny - wyd. PWN 2003, 2006, 2008 -  prof.  Edwarda Polańskiego

podaje taką oto odmianę nazwy Włoszczowa : Włoszczową, Włoszczowę, Włoszczowie, Włoszczowo, Włoszczowy

 

Katarzyna Kącka

 

Na podstawie:

1. www.obcyjezykpolski.strefa.pl

2. Wykaz urzędowych nazw miejscowości, T.1-3, Wydawnictwa Akcydensowe, Warszawa 1982.

3. Wielki słownik ortograficzny PWN, red. E.Polański, Warszawa 2008.

Skomentuj

(*) pola wymagane

299 komentarzy

tlw.info.pl

Top Desktop version